Post Image

Kuvvet


Cisimlerin şeklini hareketini ve yönün değiştirebilen duran cisimleri harekete geçiren hareketli cisimleri durdurabilen etkiye kuvvet denir. Kuvvet ‘’ F ‘’ ile gösterilir. Yön ve sayı ile ifade edilebildiği için vektörel bir büyüklüktür. Kuvvet’in SI sistemindeki birimi Newton’dur Dinamometre ile ölçülür. Kuvvetler kendi aralarında temas gerektiren ve temas gerektirmeyen kuvvetler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. 1. Temas Gerektiren Kuvvetler: Temas gerektiren kuvvetlerde kuvvet ile kuvvetin etki ettiği cisim arasında bir fiziksel temas olması gerekmektedir. Örnek: Masanın itilmesi, Atın arabayı çekmesi, cisim ile yüzey arasındaki sürtünme kuvveti,akışkanların kaldırma kuvveti,rüzgarınyaprağı titreştirmesi kuvveti 2.Temas Gerektirmeyen Kuvvetler:Temas gerektirmeyen kuvvetlerde ise kuvvet ile etki ettiği cismin bir birine değmesine gerek yoktur. Örnek:Mıknatısın demiri çekmesi, Dünya ile Ay arasındaki çekim kuvveti(kütle çekim kuvveti), Saçımıza sürttüğümüz kalemin kağıt parçalarını çekmesi(elektriksel kuvvet), protonlar ile nötronları bir arada tutan çekim kuvveti(Nükleer kuvvetler) Doğadaki Temel Kuvvetler Çevremizde uyguladığımız kuvvetlerin çoğu temas gerektiren kuvvetlerdir. Bunların dışında ise evrenin oluşumu sırasında ortaya çıkan fiziksel temas gerektirmeyen dört tane temel kuvvet vardır. Bunlar;

1.Güçlü Nükleer Kuvvet:Bu kuvvetler atom çekirdeğindeki pozitif(+) yüklü protonlar ile yüksüz nötronların bir arada durmasını sağlayan kuvvettir. Temel kuvvetler arasındaki en şiddetli kuvvet olmasına rağmen atom çekirdeği boyutlarında etkilidir.

2.Zayıf Nükleer Kuvvet: Atom çekirdeği ve atom altı parçacıkların kararsızlığına neden olan kuvvettir. Bu kuvvetin etkisindeki parçacıklar başka parçacığa bozunur. Güçlü nükleer kuvvet gibi etkisi atom çekirdeği boyutundadır.

3.Elektromanyetik Kuvvet:Elektrik yükleri ve ya manyetik kutupların birbirine uyguladıkları itme ya da çekme kuvvetleridir. Aynı cins yükler birbirini iterken zıt cins yükler birbirini çekmektedir. Elektromanyetik kuvvetin menzili sonsuzdur sonsuzda etkisi sıfır kabul edilir.

4.Kütle Çekim Kuvveti:Fizikte en popüler en çok bilinen kuvvetlerin başında kütle çekim kuvveti gelmektedir. Çünkü Hikayeye göre Newton’un kafasına bir gün ağacın altında otururken elma düşer ve bunun nedenin açıklamaya çalışan Newton kütle çekim kuvvetinin var olduğunu söyler. Kütle çekim kuvvetti temel kuvvetlerin arasında en zayıf kuvvet olmasına rağmen bugünkü evrenin oluşumunda en etkili olan kuvvettir. Kütle çekim kuvveti sadece çekme özelliği gösteren bir kuvvettir. Bu kuvvettin büyüklüğü cisimlerin kütleleri ile doğru orantılı kütlelerin arasındaki mesafenin karesi ile ters orantılıdır. Kütle çekim kuvvetinin menzili sonsuzdur ve sonsuzda etkisi sıfır olur. Kütleleri m1 ve m2 aralarındaki uzaklık d olan iki cismin birbirine uyguladıkları kütle çekim kuvveti aşağıdaki şekildeki gibi gösterilir.

Burada ‘’G’’ evrensel çekim sabiti olup G=6.67.10-11 N.m2/kg2 büyüklüğündedir. NOT:Doğadaki temel kuvvetleri en güçlü olandan en zayıf olana doğru sıralarsak sıralama şöyle olur Güçlü Nükleer Kuvvet > Elektromanyetik Kuvvet > Zayıf Nükleer Kuvvet > Kütle Çekim kuvveti

NOT: Doğadaki temel kuvvetlerden elektromanyetik kuvvet ve kütle çekim kuvvetinin etki alanı(menzili) sonsuzdur. Güçlü nükleer kuvvet ve zayıf nükleer kuvvetin ise etki alanı(menzili) atom çekirdeği boyutundadır


BENZER YAZILAR

Bir cevap yazın

Araç çubuğuna atla