Post Image

Hız ve Sürat


Günlük hayatta her ne kadar sürat ve hız kavramları aynı kavramlar gibi kullanılsa da fizikte hız ve sürat ayrı kavramlardır. Bu yazımızda iki kavramı açıklayıp aralarındaki farkların neler olduğundan bahsedeceğiz.Hız: Daha önceki yazımızda yer değiştirmenin ne olduğunu açıklamıştık. Hızın fizikteki tanımı cismin birim zamandaki(1 saniye) yer değiştirmesine hız denir. Hız yönlü bir büyüklük olduğu için vektörel bir büyüklüktür.

ile gösterilir. Birimi   dir.

Bir hareketlinin hızı yer değiştirmesinin geçen süreye bölünmesiyle bulunur.

Sürat: Bir hareketlinin birim zamanda(1 saniyede) aldığı yola sürat denir. Sürat kavramında yön önemli olmadığı için sürat skaler bir büyüklüktür.  ile gösterilir. Birimi hız ile aynı olup  dir.

Bir hareketlinin sürati aldığı yolun geçen süreye bölünmesiyle bulunur.

Not:Eğer bir araç doğrusal bir yolda hareket ediyorsa bu aracın aldığı yol ve yer değiştirmesi eşit olacağında hızı ve sürati de aynı değere sahip olur.  Not:Araçlarda hız göstergesi olarak adlandırılan gösterge aslında aracın süratini göstermektedir. Bu göstergede sürat birimi olarak m/s değil, Km/h (kilometre/saat) kullanılmaktadır. Araçlar uzun süreler uzun yollar aldığı için zaman saat uzunluk ise kilometre birimlerinden ifade edilerek günlük hayata uyarlanarak kullanımda kolaylık sağlanmıştır.

Araçlardaki gösterge hızı değil sürati km/h cinsinden gösterir.

Hız ve sürat kavramları ile ilgili basit bir örnek yapacak olursak;

Örnek: Bursa dan yola çıkan bir araba 420 km lik uzaklıkta olan Tekirdağ’a hiç durmadan 7 saate ulaşmaktadır. Bursa ve Tekirdağ arasındaki kuşbakışı uzaklık(yer değiştirme) 350 km olduğuna göre aracın;

a) Sürati kaç km/h dir?

b)Hızı kaç km/h dir?

Ortalama hız ve sürat Bir araç yol alırken her zaman aynı sürat ile hareket etmez yolun durumuna göre hızlanma yavaşlama ve ya durma gibi eylemler gerçekleştirebilir. Bu eylemler hareketlinin yolculuğunun süresini uzatabilir. İşte bu uzamalar hesaplanarak aracın ortalama sürati ve ya ortalama hızı hesaplanır.

Anlık Hız ve Sürat

Trafiğe göre aracın sürati sürekli değişkenlik göstermektedir. Aracın anlık süratini öğrenmek için hız göstergesine bakarız o anda gördüğümüz değer aracın o andaki süratini gösterir. Aracın anlık sürati kimi zaman ortalama sürat değerinden büyük kimi zaman küçük kimi zamanda ortalama sürat değerine eşit olabilmektedir.


Bir cevap yazın

Araç çubuğuna atla