Post Image

Adezyon ve Kohezyon


Yeni yazılardan haberdar olmak için:

İnstagramdan bizi takip edebilirsiniz: https://www.instagram.com/matgunluk/

Pinterestten bizi takip edebilirsiniz: www.pinterest.com/matgunlukleri

Facebooktan bizi takip edebilirsiniz: https://www.facebook.com/matematikgunlugu19/

Akışkanlar dayanıklılığı katı maddelere göre daha az olan sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşmaktadır.  Akışkanların birçok özelliği molekülleri arasındaki çekim kuvvetinden kaynaklanmaktadır.

Adezyon (Yapışma Kuvveti):Yağmur yağdığı günlerde cama baktığımızda camda yağmur damlalarının olduğunu görürüz. Yağmur damlalarının cama yapışmasının nedeni adezyon kuvvetidir. Farklı cins(yağmur damlaları ile cam) moleküller arasındaki çekim kuvvetine adezyon(yapışma) denir. Örneğin sıvı molekülleri içinde bulunduğu kaba adezyon kuvvetinin etkisiyle yapışarak kabın şeklini almaktadır. Başka örnekler verecek olursak denizden çıkan kişinin bedenlerine suyun yapışması, boyanın duvara yapışması vb. Adezyon kuvveti sıvı ve katı cisimler arasında olduğu gibi iki katı arasında da olabilmektedir. Örneğin masa üzerine yapışan toz taneleri buna örnektir. Yapıştırıcılar adezyon kuvvetinin sayesinde cisimleri birbirine yapıştırmaktadır.

Kohezyon(Birbirini tutma):Aynı cins moleküller arasındaki çekim kuvvetine ise kohezyon kuvveti denmektedir. Kohezyon kuvvetinin en önemli sonuçlarından biri su damlalarının küresel şekli almasıdır. Hatta civa moleküllerinin kohezyon kuvveti o kadar fazladır ki civa bir yüzeye döküldüğünde bile küresellik özelliğini kaybetmemektedir. Yukarıda verdiğimiz yağmurlu günlerde camlardaki yağmur damlaları örneğini düşünürsek camdaki yağmur damlalarından bir kaçı bir süre sonra yan yana gelerek birleşirler ve daha büyük yağmur damlaları oluştururlar işte bu yağmur damlalarının birbirini çekmesi kohezyon kuvvetinin etkisinden kaynaklanmaktadır.

Katı, sıvı ve gaz halindeki maddeler arasında kohezyonu en fazla olan katılar en az olan ise gazlardır. Gazlarda kohezyon kuvveti yani moleküller arası çekim kuvvetinin az olması gaz moleküllerinin serbestçe hareketini arttırmış bunun sonucu olarak gazların belli bir hacmi yoktur bulunduğu kabın şeklini almışlardır. Katılarda ise tam tersi kohezyon kuvvetinin çok olmasından dolayı belli hacim ve şekle sahiptirler. Adezyon ve kohezyon etkisi maddelerin cinsine göre farklılık göstermektedir. Örneğin su adezyonu büyük bir madde olduğu için aşağıdaki şekildeki gibi bir kaba konulduğunda bulunduğu kapta iç bükey, civa ise kohezyonu kuvveti daha büyük olduğu için konulduğu kapta dış bükey bir görüntü kazanır.

Adezyon kuvveti büyük olan sıvılar ıslatan sıvılar, kohezyon kuvveti büyük olan sıvılar ise ıslatmayan sıvılar olarak tanımlanırlar. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi adezyon kuvveti büyük olan su bir yüzeye döküldüğünde yüzeyi ıslatırken, kohezyon kuvveti büyük olan civa bir yüzeye döküldüğünde küreselliği bozulmaz.

Farklı cins moleküller arasında kohezyon, Aynı cins moleküller arasında adezyon kuvveti etkilidir.

Adezyon Örnekleri

Tahta kaşık ile bal arasında Adezyon kuvveti etkilidir.
Çay bardağı ile çay tabağı arasındaki kuvvet Adezyondur.

Kohezyon örnekleri:

Yağmur damlalarının küresel olması Kohezyon kuvvetinin etkisidir.
Sıvıların akışkan olabilmesi Kohezyon kuvveti sayesindedir. Kohezyon olmasaydı düzgün akış olmazdı.

Bir cevap yazın

Araç çubuğuna atla